قدرت نه گفتن در نوجوانان: 6 روش کاربردی برای والدین

چرا والدین باید قدرت نه گفتن را در نوجوانان تقویت کنند؟

قدرت نه گفتن در نوجوانان مهارتی حیاتی است. ما می‌خواهیم فرزندمان در مقابل فشارهای بیرونی و اجتماعی همواره اعتماد به نفس خودش را حفظ کند و اگر لازم بود با یک نه قاطع در جواب یک دعوت یا یک پیشنهاد نامطلوب خودش را از مهلکه بیرون بیاورد.

این فشارها می‌توانند دعوت به یک مهمانی شبانه؛ یا پیشنهاد مصرف سیگار و قلیان باشند و یا هر پیشنهادی که فرزندمان از نظر ذهنی و روانی آماده آن نیست. در چنین شرایطی قدرت نه گفتن می‌تواند یکی از مهم ترین تونایی هایی باشد که فرزندمان باید در خودش تقویت کند.

قبل از اینکه روش‌هایی که به شما کمک می‌کند تا قدرت نه گفتن را در کودک خود تقویت کنید را بگوییم در نظر داشته باشید شما باید اعتماد به نفس فرزندتان را بالا ببرید. باید به او این باور را بدهید که به انتخاب هایش احترام می‌گذارید اینگونه فرزند شما در مقابل فشارهای بیرونی و اجتماعی می‌تواند با اعتماد به نفس بالاتری سر انتخاب و ارزش های خودش باقی بماند و از خطرهای احتمالی دور بماند.

1.دوستی های سالمش را تشویق کنید.

اینکه فرزند شما با دوستانی وقت بگذراند که از نظر فکری با او همسو هستند و از یکدیگر حمایت می‌کنند احتمالا کمتر مجبور به انتخاب های ناسالم شود. مثلا اگر فرزند شما عاشق درس ادبیات هست و یکی از دوستانش مثل او عاشق ادبیات باشد انتخاب هایشان مربوط به این حوزه می‌شود تا اینکه با کسی دوست باشد که همواره مرزها را زیرپا می‌گذارد و او را به کارهای خطرناک و مضر تشویق می‌کند. شما می‌توانید ارتباط های سالم فرزند خود را تقویت و آن را تشویق کنید برای مثال مستقیما به او بگویید: ازانتخاب چنین دوستی به او افتخار می‌کنید و می‌دانید چه قدر دوستانش را هوشمندانه انتخاب کرده است.

نوجوانان زمانی که در گروه های امن دوستی قرار می‌گیرند کم تر در شرایط خطرناک و ناخواسته قرار میگیرند و حتی اگر در چنین شرایطی باشند صحبت به گروه دوستانی که به آن ها اعتماد دارند و از نظر شخصی و روحی با آن ها احساس نزدیکی میکنند نه گفتن برایشان راحت تر است.

2.نقشه راه فرار اضطراری برایش ایجاد کنید

گاهی اوقات گفتن یک نه محکم و بیرون آمدن از یک گروه و جمع برای نوجوانان بسیار دشوار است.در چنین شرایطی بچه ها تصور می‌کنند در آن موقعیت گیر افتاده اند و خروج از آن به اعتماد به نفسشان ضربه میزند یا آن ها را در مقابل دیگر دوستانشان ضعیف نشان می‌دهد شما می‌‌توانید با پیشبینی چنین شرایطی عبارات یا جملات از قبل آماده ای را به فرزندتان آموزش دهید مثلا بگویید در چنین شرایطی می‌تواند به دوستانش بگوید:

مامانم اجازه نمیده یا اگر چنین کاری کنم پدر و مادرم از دستم ناراحت می‌شوند.

شما می‌توانید یک کلمه امن برای خودتان و فرزندتان ایجاد کنید که هرگاه این کلمه را برای شما پیامک کرد فوری به مکان مورد نظر بروید و فرزندتان را از آنجا دور کنید.

3.اجازه دهید فرزندتان آزادانه نظر دهد.

اگر شما همواره نظر فرزند خود را بایکوت می‌کنید و آن را سرزنش می‌کنید احتمالا او در مواجه با همسن و سالانش در مواقعی که باید با اعتماد به نفس بالا یک نه قاطع بگوید و دلایلش را شرح دهد دچار ترس و دلهره می‌شود اما اگر به آن ها اجازه دهید نظرشان را بدون واهمه در مقابل شما بیان کنند آن ها در مقابل دوستانشان خیلی راحت تر می‌توانند نظرشان را ابراز  و پیشنهادشان را محترمانه رد کنند.

فرصت آزادانه نظر دادن به فرزندتان میتواند قدرت نه گفتن او را تا حد زیادی بالا ببرد.

4.به فرزندتان بگویید گاهی طرد شدن از سوی دوستان ایرادی ندارد.

یکی از بزرگترین دلایلی که فرزند شما تسلیم خواسته های نامعقول می‌شوند ترس طرد شدن از جمع دوستان و همراهان است. در نوجوانی معمولا بچه ها ارزش های درونی خود را برابر با ماندن در جمع دوستان و گروه های همسن و سال خود تعریف می‌کنند.

فرصت آزادانه نظر دادن به فرزندتان میتواند قدرت نه گفتن او را تا حد زیادی بالا ببرد.

طرد شدن آن ها توسط جمعی از دوستان باعث از دست رفتن عزت نفسشان می‌شود. با فرزندتان صحبت کنید و به او اطمینان دهید طرد شدن گاهی وقت ها بهتر از زیر پا گذاشتن ارزش هایی است که به او ایمان دارد. این اطمینان را به او بدهید که همواره می‌تواند دوستی های عمیق تری شکل دهد و طرد شدن توسط آدم هایی که برای ارزش های او احترامی قائل نبودند هیچ ایرادی ندارد.

5.به فرزندتان کمک کنید تا ارزش ها و علایق خودش را پیدا کند.

بچه‌هایی که درک عمیقی از ارزش های خود دارند بیشتر احتمال دارد تصمیمات درست تر و کم خطر تری بگیرند. در خیلی از مواقع که فرزندمان وارد یک مسیر نامطلوب می‌شود یا یک پیشنهاد بد را قبول می‌کند بخاطر این است که نمی‌داند انتخاب های جایگزین بهتری نیز وجود دارد. اگر ارزش های خوب را در آن ها تقویت کنید و به آن ها آموزش دهید که با توجه به علایقش ارزش هایش را پیدا کند در خیلی مواقع به راحتی وارد مسیرهای نامطلوب نمی‌شوند

در نوجوانی معمولا بچه ها ارزش های درونی خود را برابر با ماندن در جمع دوستان و گروه های همسن و سال خود تعریف می‌کنند.

همواره با فرزندان خود صحبت کنید. مثلا از آن ها بپرسید: می‌خواهد چه دوستی داشته باشد؟ چه آدم هایی را تحسین می‌کنند و چرا؟ چه رفتارهایی برای آن ها ناخوشایند است و در مورد کتابی که به تازگی خوانده یا فیلمی که باهم دیدید؛ در مورد قهرمان قصه آن فیلم و هرچیزی که فرزندتان با آن احساس راحتی دارد صحبت کنید. البته سعی نکنید فرزندتان را برای حرف زدن و معاشرت تحت فشار بگذارید!

6.خودتان نه گفتن را تمرین کنید.

یکی از بهترین روش ها برای تقویت قدرت نه گفتن در نوجوانان، الگوبرداری از رفتار والدین است. فرزندان اغلب از رفتارهای والدینشان تقلید میکنند. پس اگر شما در موقعیت های روزمره (مثل رد کردن یک دعوت نامناسب یا الویت بندی ارزش های خانوادگی) با اعتماد به نفس نه بگویید؛ هم باعث افزایش اعتماد به نفس فرزندان شده اید هم فرزندتان مهارت نه گفتن را به طور ناخوداگاه می آموزد.

مثلا فرض کنید یکی از دوستان خانوادگی به شما پیشنهاد سفر با افرادی را بدهد که آن ها را هرگز نمی‌‌شناسید. می‌‌توانید همراه فرزندتان به طور محترمانه اما قاطعی نه بگویید و دعوت پیشنهادی را رد کنید.

بچه‌هایی که درک عمیقی از ارزش های خود دارند بیشتر احتمال دارد تصمیمات درست تر و کم خطر تری بگیرند.

جمع بندی:

قدرت نه گفتن در نوجوانان یک مهارت حیاتی است. شما با این 6 روش کاربردی؛ می‌توانید تا حد زیادی چگونه نه گفتن را به فرزندان آموزش دهید و آن ها را افراد مستقلی تربیت کنید. توجه کنید فرزندان باید ارزش های واقعی خود را درک کنند. شما باید چنین فرصتی را در اختیارشان قرا دهید که ارزش های خود را کشف کنند.

تمرین ها و روش هایی که در مقاله گفته شد به خوبی می‌‌تواند منجر به افزایش اعتماد به نفس فرزندان شود و آن ها را از خطرات احتمالی دور کند. همچنین شما می‌توانید در چالش های جدی تر و با مواجه با فرزندانی که کمی خجالتی تر هستند از متخصصان روانشناسی کمک بگیرید.